Urlop macierzyński przy opiece prawnej

Karolina Sikorska-Bednarczyk Karolina Sikorska-Bednarczyk

W marcu zgłosiła się do mnie Pani Dyrektor jednej ze szkół z następującym problemem: małoletnia córka pracownicy tej szkoły urodziła dziecko, a ta pracownica wraz z mężem wystąpili do sądu o ustanowienie ich opiekunami prawnymi wnuczki. Pojawiło się pytanie, czy to wystarczy, aby pracownicy został udzielony urlop macierzyński? Na to pytanie odpowiadam poniżej. Inne problemy prawne w kontekście nauczycieli opisywałam zaś na blogu Karta Nauczyciela.

Oryginał wiadomości wyglądał następująco:
Pracownicy szkoły małoletnia córka urodziła dziecko. Pracownica wraz z mężem wystąpili do sądu rodzinnego o ustanowienie opieki prawnej dla małoletniej wnuczki. Czy zawnioskowanie do sądu o ustanowienie opieki prawnej nad małoletnią jest wystarczającą przesłanką do udzielenia urlopu macierzyńskiego?”.

Odpowiedź na to pytanie jest negatywna. Urlop macierzyński przysługuje wyłącznie matce, a więc nie tej pracownicy (babci dziecka). Owszem katalog osób uprawnionych do uzyskania świadczeń związanych z rodzicielstwem uległ rozszerzeniu, jednak nie obejmuje tej sytuacji.

Wynika to z treści art. 183 Kodeksu pracy, stosowanego wobec nauczycieli na podstawie odesłania z art. 91c Karty Nauczyciela. Regulacja ta wskazuje, iż urlop macierzyński oraz zasiłek macierzyński ma tylko taki pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu z wnioskiem o wszczęcie postępowania w przedmiocie przysposobienia dziecka bądź przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza inna niż rodzina zastępcza zawodowa, niespokrewniona z dzieckiem.

Oznacza to, że aby uzyskać urlop macierzyński i zasiłek macierzyński, konieczne jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek. Pierwsza z nich to przyjęcie dziecka na wychowanie, czyli sprawowanie nad nim faktycznej opieki. Druga zaś to wystąpienie do sądu o przysposobienie dziecka lub ustanowienie dla niego rodziną zastępczą. Sam status opiekuna prawnego okazuje się w tym przypadku niewystarczający.

Autor: Karolina Sikorska-Bednarczyk, doradca prawny, autorka bloga o pracy pracownika oświaty, pt.: Karta nauczyciela oraz bloga Mobbing w miejscu pracy.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: