Przedawnienie wykonania wyroku w KK i KKW

Damian Tomanek - adwokat Damian Tomanek - adwokat

We wpisie sprzed kilku miesięcy – dostępnym W TYM MIEJSCU – poruszyłem kwestię przedawnienia ścigania. Dotyczy to sytuacji, kiedy w danej sprawie nie został jeszcze wydany prawomocny wyrok skazujący. Dziś natomiast inny temat, czyli przedawnienie wykonania wyroku. Instytucja ta odnosi się do osób, wobec których wydano już prawomocny wyrok.

Przepisy obecnie obowiązującego Kodeksu karnego przewidują terminy, których upływ od uprawomocnienia się wyroku skazującego powoduje, że kary nie można już wykonać. Są to:

  • 30 lat – w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności większą niż lat pięć lub surowszą
  • 15 lat – w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności mniejszą niż lat pięć
  • 10 lat – w przypadku skazania na inną karę niż wyżej wymienione

Przedawnienie wykonania wyroku nie jest jednak uregulowane wyłącznie w Kodeksie karnym. Część przepisów zawarto też w Kodeksie karnym wykonawczym. Wynika z nich co następuje:

  • sąd umarza postępowanie wykonawcze w przypadku przedawnienia wykonania wyroku, śmierci skazanego bądź z innej przyczyny wyłączającej postępowanie
  • jeśli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania wykonawczego, ze szczególnym uwzględnieniem braku możliwości ujęcia skazanego, albo braku możliwości wykonania wyroku z powodu choroby psychicznej bądź innej ciężkiej, przewlekłej choroby – sąd zawiesza postępowanie w całości lub części na czas trwania przeszkody
  • zawieszenie postępowania wykonawczego nie wstrzymuje biegu przedawnienia wykonania wyroku, o ile skazany nie uchyla się od wykonania kary. Wstrzymanie biegu przedawnienia nie może przekroczyć dziesięciu lat

Można więc stwierdzić, że jeśli postępowanie wykonawcze zostało zawieszone dlatego, że skazany się ukrywa, to do terminów wynikających z Kodeksu karnego można doliczyć dziesięć lat.

Wstrzymanie biegu przedawnienia wykonania wyroku często określa się także mianem „spoczywania” biegu przedawnienia. Czasem zdarza się, że adwokat ma szansę zrobić coś dla swojego Klienta z takim właśnie spoczywaniem.

Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 23 października 2012 roku tak odnosiło się do kwestii przedawnienia wykonania wyroku:
Spoczywanie biegu przedawnienia w razie zawieszenia postępowania wykonawczego zachodzi tylko wtedy, gdy zawieszenie to zostało spowodowane uchylaniem się skazanego od wykonania kary, przy czym okres wstrzymania biegu przedawnienia nie może przekroczyć 10 lat”.

Warto w tym miejscu zaznaczyć, że niemożność ujęcia skazanego nie zawsze równa się jego uchylaniu się od wykonania kary, a może wynikać z innych przyczyn. Dla przykładu dłuższy pobyt skazanego za granicą bez wątpienia stanowi długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą postępowanie wykonawcze, jednak nie musi być to uchylanie się od wykonania kary.

Dotyczy to chociażby osób, które wyjechały za granicę mając wyrok w zawieszeniu, o którego odwieszeniu informacja dotarła do nich dopiero z europejskiego nakazu aresztowania. Dlatego też wszelkie okoliczności wyjazdu skazanego za granicę powinno się ustalać indywidualnie oceniając jego motywacje oraz związek wyjazdu z ewentualnym odbyciem kary.

Autor: Damian Tomanek - adwokat, autor bloga o tym, czy osoby poszukiwane europejskim nakazem aresztowania muszą być deportowane do Polski, pt.: Europejski Nakaz Aresztowania.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: