Prawo o stowarzyszeniach. Zmiany już od dzisiaj!

Karolina Rokicka-Murszewska - radca prawny Karolina Rokicka-Murszewska - radca prawny

W styczniu pisałam na swoim blogu Zakończenie działalności firmy o najważniejszych zmianach w ustawie z dnia 7 kwietnia 1989 roku Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. 2015 poz. 1393), które poza kilkoma wyjątkami zaczynają obowiązywać właśnie dzisiaj – 20 maja 2016 roku. Styczniowy artykuł dotyczył głownie zmian w tworzeniu stowarzyszeń tzw. „rejestrowych”, dzisiaj na blogu pojawił się artykuł o zmianach w stowarzyszeniach zwykłych, zaś tutaj – skrót najważniejszych zmian.

Mniej członków do założenia

Pierwsza istotna zmiana dotyczy kwestii ilości osób potrzebnych do założenia stowarzyszenia. Dotychczas było to piętnaście osób, a teraz – tylko siedem. Jest to efekt postulatów społecznych, wskazujących, że aktywnych członków stowarzyszenia zazwyczaj jest i tak mniej niż biorących udział w jego założeniu. Nie zmienia się natomiast liczba członków potrzebnych do założenia stowarzyszenia zwykłego – nadal są to minimum 3 osoby.

Terenowa jednostka organizacyjna stowarzyszenia

Terenowe jednostki organizacyjne stowarzyszenia mogą teraz prowadzić działalność na podstawie statutu stowarzyszenia oraz uzyskać osobowość prawną – po uzyskaniu przez jednostkę wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS).

Reprezentacja w umowach oraz sporach z członkiem zarządu

W umowach bądź sporach stowarzyszenia z członkiem zarządu, stowarzyszenie reprezentuje członek organu kontroli wewnętrznej lub pełnomocnik powołany uchwałą walnego zgromadzenia członków stowarzyszenia. Jest to regulacja wzorowana na przepisach Kodeksu spółek handlowych, a korespondująca z art. 11 ust. 3 Prawa o stowarzyszeniach, zobowiązującym stowarzyszenie do posiadania zarządu i organu kontroli wewnętrznej.
Możliwość posiadania zarządu oraz organu kontroli wewnętrznej uzyskuje stowarzyszenie zwykłe (art. 40 ust. 3 i 4 Prawa o stowarzyszeniach).

Zmiany w postępowaniu rejestrowym

Sąd rejestrowy wydaje postanowienie o rejestracji stowarzyszenia po stwierdzeniu zgodności jego statutu z przepisami prawa i spełnienia przez członków stowarzyszenia ustawowych wymogów. Od dzisiaj sąd rejestrowy może w razie wątpliwości przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a w razie niespełnienia wymogów ustawowych – musi oddalić wniosek o rejestrację.

Rozszerzenie obowiązku powiadamiania organu nadzoru

Sąd rejonowy poza dotychczasowym obowiązkiem powiadamiania organu nadzoru o wpisaniu stowarzyszenia do KRS i przesłania jego statutu, jest dodatkowo zobligowany do przesłania odpisu postanowienia o wpisie, statutu stowarzyszenia, listy założycieli, podjętych uchwał oraz ewentualnego postanowienia o wykreśleniu stowarzyszenia z KRS.

Z drugiej jednak strony nadzór wojewody czy starosty został ograniczony jedynie do zgodności działania stowarzyszeń z przepisami prawa i postanowieniami statutu. m.in. gdy liczba członków będzie mniejsza niż 7 osób). Z tych samych powodów wniosek o rozwiązanie stowarzyszenia może złożyć także kurator, co jest nowością w ustawie.

Opłaty za wpis i zmiany wpisu

Do 20 maja 2016 roku wiele problemów interpretacyjnych budziła kwestia opłat sądowych związanych z wnioskami o wpis stowarzyszeń do Krajowego Rejestru Sądowego (więcej TUTAJ). Ustawodawca rozwiązał ten problem i doprecyzował, że wolne od opłat sądowych są zarówno o wpis, jak i zmianę wpisu stowarzyszenia. Ze zwolnienia z opłat korzysta również organ nadzorujący przy składaniu wniosków w ramach sprawowanego nadzoru.

Autor: Karolina Rokicka-Murszewska - radca prawny, autorka bloga o sprawnym i bezpiecznym prowadzeniu restrukturyzacji, likwidacji i upadłości spółki, pt.: Zakończenie działalności firmy.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: