Dni wolne na opiekę nad dzieckiem a nauczyciel

Karolina Sikorska-Bednarczyk Karolina Sikorska-Bednarczyk

W ostatnim czasie otrzymuję coraz więcej zapytań o dni wolne na opiekę nad dzieckiem. Jak wygląda to zagadnienie po nowelizacji Kodeksu pracy obowiązującej od 1 stycznia 2016 i czy te dni przysługują także nauczycielom?

Po wspomnianych we wstępie zmianach, na podstawie art. 188 Kodeksu pracy pracownikowi, który wychowuje przynajmniej jedno dziecko w wieku do czternastu lat, w ciągu całego roku kalendarzowego przysługuje zwolnienie od pracy w wymiarze 16 godzin bądź 2 dni. W tym czasie pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Do czasu nowelizacji były to jedynie 2 dni kalendarzowe.
Należy jednak pamiętać, że ewentualne niewykorzystane dni wolne na opiekę nad dzieckiem nie przechodzą na kolejny rok kalendarzowy. TUTAJ znajdziecie opinię prawną Bogumiła Soczyńskiego – prawnika Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ Solidarność na temat tej kodeksowej regulacji. W dalszej części wpisu natomiast przedstawiam natomiast moje rozważania w tym przedmiocie.

Wynika z tego, że dni wolne na opiekę nad dzieckiem przysługują każdemu pracownikowi, w tym nauczycielowi. Wniosek taki można wyciągnąć z art. 91 c Karty Nauczyciela w związku z przywoływanym już art. 188 Kodeksu pracy.

Nowelizacja obowiązująca od 1 stycznia 2016 roku dotyczy wymiaru czasowego dni wolnych na opiekę nad dzieckiem, a więc owych 16 godzin bądź 2 dni. Pytanie bowiem, czy jeśli dla przykładu ktoś pracuje danego dnia tylko 4 godziny, a na resztę dnia weźmie zwolnienie, to pozostanie mu do wykorzystania jeszcze 12 godzin czy już tylko jeden dzień?

Otóż zgodnie z obecnymi przepisami decyduje o tym sam pracownik, składając pierwszy wniosek o dni wolne na opiekę nad dzieckiem. To w nim określa, czy w danym roku kalendarzowym chce wykorzystać je w godzinach, czy może jednak w dniach. W tym wniosku, dotyczącym wykorzystania pierwszego wymiaru zwolnienia pracownik ma określić, czy w ogóle będzie korzystał z tego zwolnienia (gdyż może go wykorzystać mąż lub żona) i w jakim systemie (godzinowym czy dniowym). Decydując się na rozliczenie godzinowe liczymy godziny 60 minutowe (nie dydaktyczne), jak i typowo matematycznie.
Przykładowo: pracownik złożył wniosek, że zamierza korzystać ze zwolnienia w systemie godzinowym i prosi o pierwsze 4 godziny opieki. Wówczas z przysługujących mu 16 odejmujemy 4 i zostaje mu kolejno 12 godzin. Chcąc je wykorzystać w kolejnych terminach dalej odejmujemy z 12 godzin.

Przyjęte rozwiązanie bez wątpienia jest korzystne dla pracowników. Widać to szczególnie na przykładzie nauczycieli, którzy często od rana do wczesnych godzin popołudniowych prowadzą zajęcia dydaktyczne, a dopiero później zebranie z rodzicami. Wówczas wybierając dni wolne na opiekę nad dzieckiem w wymiarze godzinowym mogą zwolnić się nie z całego dnia pracy, ale tylko z zajęć dydaktycznych, natomiast pojawić się na zebraniu.
Ustawodawca miał bowiem na celu zrównanie wszystkich pracowników, jak i umożliwić pracownikowi skorzystanie np. z wizyt lekarskich, rehabilitacji i powrotu do pracy.

Autor: Karolina Sikorska-Bednarczyk, doradca prawny, autorka bloga o pracy pracownika oświaty, pt.: Karta nauczyciela oraz bloga Mobbing w miejscu pracy.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: