Dane osobowe i ich ochrona

Marta Petelska Marta Petelska

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (Dz.U. 2002 Nr 101 poz. 926) i wydane na jej podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji definiują dane osobowe, regulują kwestię ich przetwarzania, a także prawa osób fizycznych, których dane mogą być lub są przetwarzane w zbiorach danych. W poniższym artykule właśnie o tym, czym są dane osobowe, a więcej ciekawych wpisów na blogu Problem prawny? Spokojnie.

Dane osobowe – definicja

Zgodnie z art. 6 przywoływanej we wstępie ustawy dane osobowe to wszelkie informacje odnoszące się do konkretnej osoby, dzięki którym bez większych trudności można tę osobę zidentyfikować, mimo iż nie jest ona wyraźnie określona. Przez możliwą do zidentyfikowania osobę rozumie się zaś taką osobę, której tożsamość da się ustalić w sposób pośredni lub bezpośredni, szczególnie dzięki powołaniu się na numer identyfikacyjny bądź jeden czy też kilka specyficznych czynników opisujących jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne.

Nie wszystkie informacje to dane osobowe

Co ciekawe, za informacje umożliwiające identyfikację osoby nie uważa się takich, dla których osiągnięcie tego celu wymagałoby poniesienia nadmiernych kosztów, czasu bądź działań. Wynika z tego, że dane osobowe to nie tylko imię i nazwisko i adres konkretnej osoby, ale również przypisane jej numery identyfikacyjne oraz czynniki opisujące jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe i społeczne. Tym samym za dane osobowe nie można uznać pojedynczych, ogólnych informacji jak dla przykładu nazwa ulicy i numer domu wielorodzinnego bez numeru mieszkania, albo wysokość wynagrodzenia. Dopiero w połączeniu z dodatkowymi informacjami – np. numerem PESEL – mogą one stanowić dane osobowe, bo odnoszą się wówczas do konkretnej osoby..

Numer PESEL

W myśl art. 31a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. 2006 Nr 139 poz. 993) numer PESEL jest 11-cyfrowym, stałym, symbolem numerycznym, który jednoznacznie identyfikuje osobę. Pierwsze sześć cyfr oznacza datę urodzenia, dalsze cztery liczbę porządkową oraz płeć, ostatnia cyfra ma charakter kontrolny co do poprawności nadania numeru ewidencyjnego. Numer PESEL stanowi bez wątpienia dane osobowe, bowiem nawet występując samodzielnie pozwala na jednoznaczną identyfikację osoby.

Adres poczty elektronicznej

Adres poczty elektronicznej bez dodatkowych informacji co do zasady nie stanowi danych osobowych. Wyjątkowo sytuacja wygląda jednak inaczej, gdy adres ten wyraźnie wskazuje osobę, chociażby zawierając w sobie jej pełne imię i nazwisko i jest to wystarczające do identyfikacji bez ponoszenia nadmiernych kosztów, czasu bądź działań.

Dane szczególnie chronione

Art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych zawiera enumeratywne wyliczenie danych szczególnie chronionych. Są to informacje o pochodzeniu rasowym bądź etnicznym, poglądach politycznych, religijnych, filozoficznych, wyznaniu, przynależności do partii lub związków, stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach, życiu seksualnym, skazaniach, orzeczeniach o ukaraniu, mandatach oraz innych orzeczeniach wydanych w postępowaniach toczących się przed sądem lub urzędem.

Pozostałe dane

Pozostałe dane – nie chronione w sposób szczególny – nie zostały wymienione w ustawie. Dlatego przyjmuje się, że są to wszelkie dane, których nie zawarto w art. 27 ust. 1 wspomnianej wcześniej ustawy jako danych szczególnie chronionych. Co ważne – informacje o osobach zmarłych to nie dane osobowe. Powoływanie się przez firmy, urzędy czy instytucje publiczne odmawiają udzielenia informacji o osobie zmarłej powołując się na ochronę danych osobowych robią to błędnie. Ustawa bowiem nie dotyczy osób zmarłych. Jej przepisów nie stosuje się także do informacji o przedsiębiorcach. Zakres podmiotowy ustawy o ochronie danych osobowych odnosi się wyłącznie do osób fizycznych.

Autor: Marta Petelska, Prawnik, współautorka bloga Oskarżony? Spokojnie...

Poprzedni wpis:

Następny wpis: