Najważniejsze jest postępowanie w 1-szej instancji

Mariusz Poślednik, adwokat, doktor nauk prawnych Mariusz Poślednik, adwokat, doktor nauk prawnych

Dziś kilka słów na temat postępowania sądowego. Istotnych słów.

Otóż wbrew powszechnemu społecznemu przekonaniu postepowanie odwoławcze (apelacyjne) nie jest nowym postępowaniem w sprawie. Czyli odwoływanie się od wyroku sądu 1-szej instancji nie powoduje jej rozstrzygania od nowa.

Celem postępowania odwoławczego jest zweryfikowanie poprawności wydanego orzeczenia przez sąd 1-szej instancji. Polega ono na zbadaniu czy sąd w oparciu o materiał dowodowy przedstawiony w postępowaniu w 1-szej instancji został we właściwy sposób oceniony. I czy następnie w oparciu o tą ocenę sąd zastosował właściwe przepisy, na których oparł swój wyrok.

Ta czynność profesjonalnie nazywa się subsumpcją, inaczej kwalifikacją prawną. Sprowadza się ona do zastosowania odpowiednich przepisów do ustalonego stanu faktycznego. Stanem faktycznym są wszystkie okolicznosci sprawy, a więc dowody z przesłuchania świadków, z dokumentów, zaświadczeń urzędowych, zdjęć, nagrań i innych.

Tutaj muszę wskazać na różnicę między procedurą cywilną, karną czy administracyjną. Ta ostatnia się dzieli na procedurę postępowania „przed urzędami” i przed sądami administracyjnymi.

Najistotniejszy jednak wniosek jest taki że to na stronie, która wnosi „o coś”, spoczywa obowiązek udowodnienia „tego” przed sądem 1-szej instancji. Sąd z urzędu nie działa. Nie jest rzecznikiem interesu żadnej ze stron procesowych, gdyż naruszyłby zasadę niezawisłości i bezstronności (od reprezentowania interesu stron są adwokaci i radcy prawni). Jego rola sprowadza się do sprawnego i jak najszybszego przeprowadzenia postępowania, w którym to strony procesowe są „aktorami”. Sąd pełni jedynie rolę „widza”. A że postępowanie odwoławcze nie ma na celu prowadzenia sprawy od nowa, to jasne jest, że jedynym momentem przedstawienia całego materiału dowodowego jest postępowanie w 1-szej instancji. Albowiem postępowanie odwoławcze ma wyłącznie na celu zbadanie, czy sąd 1-szej instancji zastosował właściwe przepisy prawa materialnego (np.: kodeksu cywilnego) i czy jego praca odywała się w sposób przewidziany przez przepisy procedury sądowej (np.: kodeksu postępowania cywilnego).

Sąd odwoławczy nie bada merytorycznie sprawy od nowa. Zatem aktywność, inwencja i pomysłowość co do udowodnienia swoich racji może nastąpić tylko przed sądem 1-szej instancji.

Przedstawienie nowych dowodów przed sądem odwoławczym powoduje ich pominięcie. Warto o tym pamiętać, bo po postępowaniu w 1-szej instancji niewiele można już „odkręcić”. Tak jak czasu nie da się cofnąć, tak nowych dowodów już nie można wnosić.

Na koniec kilka słów o skardze kasacyjnej do Sądu Najwyższego lub Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wbrew krążącemu mitowi, nie jest to posępowanie w III-ciej instancji (Konstytcja przewiduje tylko postępowanie w dwóch instancjach). Skrga kasacyjna to nadzwyczajny środek zaskarżenia decyzji sądu II-giej instancji. Może ona zostać sporządzona wyłącznie przez adwokata lub radcę prawnego. Jest to tzw. przymus adwokacko – raedcowski. Służy on, aby wstępna zasadność jej sporządzenia została zweryfikowana przez profesjonalistę. A następnie została napisana w profesjonalny sposób.

Skraga kasacyjna przysługuje tylko co do określonej kategorii spraw – i jak wcześniej napisałem – musi zostać sporządzona przez profesjonalistę. To zawężenie kategorii spraw ma na celu uniemożliwienie traktowania Sądu Najwyższego jako swoistej możliwości odwoływania się do sądu III-ciej instancji. Wniosek jest taki, że najistotniejsze jest postępowanie przed sądem I -szej instancji. Odwołać się można do sądu II-giej instancji. Natomiast w wyjątkowych sytuacjach można złożyc skargę kasacyjną do SN lub NSA.

Autor: Mariusz Poślednik, adwokat, doktor nauk prawnych, Kancelaria Adwokacka dr Mariusz Poślednik.

Anna Kaliszewska, adwokat

Spółka cywilna – najważniejsze regulacje

Spółka cywilna bez wątpienia jest – UWAGA – umową pomiędzy przynajmniej dwoma wspólnikami, jeżeli chcą oni współpracować w celu osiągnięcia wspólnego celu – głównie celu gospodarczego. Spółka cywilna jest więc umową. Co z tego wynika? Ano to, że nie może ona posiadać własnego majątku ani odpowiadać za swoje zobowiązania. Są to fakty, z których znaczenia większość przyszłych wspólników sp. cyw. […]

Przeczytaj cały artykuł →
Mariusz Poślednik, adwokat, doktor nauk prawnych

Państwowa kompensata przysługująca ofiarom przestępstw

Jak wskazano w tytule, jest to pewnego rodzaju odszkodowanie pieniężne wypłacane osobom (lub ich najbliższej rodzinie), które na skutek przestępstwa (czynu zabronionego) poniosły smierć, doznały ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, naruszenia czynności ciała lub rozstroju zdrowia na okres przekraczający 7 dni. Kompensata ta nie może przekroczyć 25 000 zł, a gdy ofiara poniosła śmierć – kwoty […]

Przeczytaj cały artykuł →
Andrii Popko, prawnik

Biznes i firma na Ukrainie

Osoby, które planują rozwój firmy w innym kraju, skupiają się gównie na aspektach takich, jak wzrost ekonomiczny, łatwość prowadzenia działalności, sprawiedliwy system sądowniczy czy podatkowy, ewentualnie poziom korupcji… Ukraina w tym momencie znajduje się w fazie wzrostu gospodarczego i jej notowania w skali globalnej na pod koniec bieżącego roku na pewno się poprawią. Nasz kraj zajmuje […]

Przeczytaj cały artykuł →
Anna Kaliszewska, adwokat

Spółka cywilna – kilka praktycznych uwag

Spółka cywilna to po prostu umowa między co najmniej dwoma wspólnikami, którzy chcą współpracować w celu osiągnięcia ich wspólnego celu gospodarczego. A zatem – ważne – spółka cywilna z punktu widzenia prawa nie jest osobnym podmiotem prawa, ale jest … umową. Wynika z tego między innymi to, że spółka taka nie może posiadać własnego majątku ani, co także […]

Przeczytaj cały artykuł →
Kamil Filipski, radca prawny

Odszkodowanie za mobbing

Spraw sądowych o odszkodowanie za mobbing jest wciąż dość mała liczba. Problemem jak się okazuje jest niepewność pracownika – co będzie dalej? Oczywiste jest, że jeśli chcesz domagać się odszkodowania za odejście z pracy w wyniku mobbingu, to powinieneś wskazać mobbing jako przyczynę rozwiązania stosunku pracy. Wiele osób doskonale zdaje sobie sprawę z tego, że rozwiązanie umowy o pracę może nastąpić z […]

Przeczytaj cały artykuł →
Marcin Bartyński - radca prawny

Przekształcenie. Trzy podstawowe błędy

Jakiś czas temu opublikowałem listę błędów, które popełniają przedsiębiorcy podczas przekształcenia działalności w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Teraz czas na wybranie z tej listy trzech podstawowych błędów i ich szersze omówienie. Zbyt późno przygotowany plan przekształcenia Co niektórych może dziwić, istnieje „szansa” na zbyt późne przygotowanie planu przekształcenia. Jak może się to stać? Plan przekształcenia […]

Przeczytaj cały artykuł →
Karolina Wrąbel

Dział spadku, po co i dla kogo?

Zakładając hipotetycznie, iż zgodnie z treścią postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, czy zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia otrzymaliśmy ½ czy ¼ udziału w spadku, co wtedy? Jakie dalsze kroki należy podjąć, aby formalnie otrzymać udział w nieruchomości, czy w innym przedmiocie majątkowym wchodzącym w skład spadku? O ile, gdy spadkobiercą jest jedna osoba, sytuacja jest przejrzysta, […]

Przeczytaj cały artykuł →
Joanna Mizińska - adwokat

Umowa o zachowaniu poufności. Co powinniśmy wiedzieć?

Przed rozpoczęciem rozmów z jakimkolwiek inwestorem – zarówno finansowym jak i branżowym – powinno się koniecznie podpisać deklarację poufności bądź umowę o zachowaniu poufności (ang. NDA – disclosure agreement). Wszystko po to, by od prawnej strony zabezpieczyć spółkę w związku z udostępnianiem informacji poufnych temu inwestorowi – czy to podczas rozmów, czy dla przykładu w […]

Przeczytaj cały artykuł →

Smartfon do opłat urzędowych

W ostatnim tygodniu września tegon roku wystartował program Banku PEKAO SA oraz Krajowej Izby Rozliczeniowej. Najważniejszym elementem projektu jest… smartfon. Nie chodzi tu bynajmniej o żadną promocję czy nagrodę, ale możliwość uiszczenia opłat urzędowych za pomocą smartfona. Taka opcja pojawiła się dotychczas w urzędach na terenie kilku gmin i obejmuje m.in. opłaty za rejestrację pojazdu […]

Przeczytaj cały artykuł →
Agnieszka Wasilewska - radca prawny

Hotel. Nazwa zastrzeżona wyłącznie dla hoteli

Podczas kontroli Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej ujawniono, iż pewien przedsiębiorca, pomimo braku przypisania jego obiektu do określonego rodzaju i kategorii obiektów hotelarskich, stosuje prawnie zastrzeżoną nazwę „hotel” w formie zdrobniałej, tj. „hotelik”. Określenie „hotelik” umieszczono jako neon tuż nad wejściem do obiektu oraz bezpośrednio na elewacji tego budynku, a nawet na stronie internetowej przedsiębiorcy. Przy […]

Przeczytaj cały artykuł →